Prabuddha TV: सामाजिक, शैक्षणिक व धम्मविषयक डिजिटल माध्यम

01 / ओळख

प्रबुद्ध टीव्ही

डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या विचारांतून प्रेरणा घेत, एखादी चळवळ प्रभावीपणे पुढे नेण्यासाठी आणि तिचे विचार, प्रश्न व उद्दिष्टे समाजापर्यंत पोहोचवण्यासाठी स्वतंत्र माध्यमाची आवश्यकता ओळखून प्रबुद्ध टीव्ही (Prabuddha TV) कार्य करण्याचा प्रयत्न करत आहे.

अकोला, महाराष्ट्र येथून २०१७ मध्ये सुरू झालेला प्रबुद्ध टीव्ही हा स्वतंत्र डिजिटल माध्यम उपक्रम आहे. बुद्ध-आंबेडकरवादी विचारधारा, आंबेडकरी चळवळ, बौद्ध ऐतिहासिक स्थळे आणि समाजाच्या प्रश्नांना मुख्य प्रवाहातील माध्यमांमध्ये अनेकदा अपेक्षित स्थान मिळत नाही. ही पोकळी भरून काढण्याची गरज ओळखून प्रबुद्ध टीव्ही जाणीवपूर्वक या विषयांना प्राधान्य देत आहे. मुख्य प्रवाहातील माध्यमांकडून दुर्लक्षित राहणाऱ्या घडामोडी समाजासमोर आणणे, ऐतिहासिक स्थळांची माहिती पोहोचवणे आणि महत्त्वाच्या कार्यक्रमांचे लाईव्ह प्रक्षेपण करणे, हे प्रबुद्ध टीव्हीच्या कार्याचे महत्त्वाचे भाग आहेत.

डिजिटल पत्रकारिता, बातम्या, सामाजिक चळवळींचे वार्तांकन, लाईव्ह प्रक्षेपण, मुलाखती, पॉडकास्ट, ग्रंथवाचन, भारतीय संविधानाचा अभ्यास, डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांच्या साहित्याचे विश्लेषण, बुद्ध धम्मविषयक माहिती आणि शैक्षणिक उपक्रमांच्या माध्यमातून प्रबुद्ध टीव्ही समाजप्रबोधनाचे कार्य करत आहे. वेबसाइट, YouTube, सोशल मीडिया आणि Android ॲपच्या माध्यमातून हे कार्य अधिकाधिक लोकांपर्यंत पोहोचवले जात आहे.

विशेष म्हणजे, आजपर्यंत प्रबुद्ध टीव्हीला या कामासाठी कोणतेही प्रायोजकत्व किंवा जाहिरातींच्या माध्यमातून आर्थिक पाठबळ मिळालेले नाही. तरीही या कार्याची सामाजिक गरज आणि महत्त्व लक्षात घेऊन, इतर उपक्रमांतून मिळणाऱ्या उत्पन्नातून खर्च वजा केल्यानंतर जी थोडीफार रक्कम शिल्लक राहते, त्यातून प्रबुद्ध टीव्हीचे हे कार्य सुरू ठेवण्याचा प्रयत्न केला जात आहे.

हे काम केवळ आर्थिक लाभासाठी नसून, आंबेडकरी चळवळीचा आवाज समाजापर्यंत पोहोचावा, बुद्ध-आंबेडकरवादी विचारांचा प्रसार व्हावा, दुर्लक्षित प्रश्नांना अभिव्यक्ती मिळावी आणि चळवळीतील महत्त्वाच्या घटनांचे दस्तऐवजीकरण व्हावे, या सामाजिक बांधिलकीतून केले जात आहे.

प्रबुद्ध टीव्ही — आंबेडकरी चळवळीचा आवाज, बुद्ध-आंबेडकरवादी विचारांचे माध्यम आणि सामाजिक परिवर्तनाच्या वाटचालीचे डिजिटल दस्तऐवजीकरण.

02 / विशेष कार्यक्षेत्र

महत्त्वाच्या सार्वजनिक कार्यक्रमांचे थेट प्रक्षेपण

प्रबुद्ध टीव्हीच्या प्रमुख कार्यक्षेत्रांपैकी एक म्हणजे महत्त्वाच्या सार्वजनिक कार्यक्रमांचे थेट प्रक्षेपण आणि घटनास्थळावरील वार्तांकन. मोठ्या कार्यक्रमांना प्रत्यक्ष उपस्थित राहता न येणाऱ्या प्रेक्षकांपर्यंत कार्यक्रमातील दृश्ये, भाषणे आणि महत्त्वाच्या घडामोडी पोहोचवण्याचा प्रयत्न केला जातो.

03 / प्रवास

२०१७ पासून सातत्यपूर्ण डिजिटल प्रवास

प्रबुद्ध टीव्हीची सुरुवात २०१७ मध्ये झाली. विद्यार्थी असतानाच प्रवीण दीपक जामनिक यांनी YouTube चॅनेल सुरू केले. सुरुवातीपासून सातत्याने काम करत या उपक्रमाचा विस्तार डिजिटल पत्रकारिता, सामाजिक विषयांचे वार्तांकन, व्हिडिओ निर्मिती आणि विविध ऑनलाइन उपक्रमांपर्यंत झाला.

गेल्या नऊ वर्षांपासून प्रबुद्ध टीव्हीच्या माध्यमातून सामाजिक क्षेत्रातील घडामोडी, वैचारिक विषय आणि जनआंदोलनांशी संबंधित सामग्री लोकांपर्यंत पोहोचवण्याचे काम सुरू आहे.

04 / विशेष सामाजिक वार्तांकन

बीड ते मुंबई लाँग मार्च — २०२६

अनुसूचित जातींच्या आरक्षणाच्या उपवर्गीकरणाच्या मुद्द्यावर जून २०२६ मध्ये बीड ते मुंबई असा लाँग मार्च आयोजित करण्यात आला होता. या आंदोलनातील घडामोडी, सहभागी नागरिकांचा प्रवास आणि आंदोलनाशी संबंधित माहिती लोकांपर्यंत पोहोचवण्यासाठी डिजिटल वार्तांकन महत्त्वाचे ठरले.

प्रबुद्ध टीव्हीने या मोहिमेच्या सोशल मीडिया प्रसारातून महाराष्ट्रभर सुमारे ७० लाख लोकांपर्यंत पोहोचल्याची माहिती दिली होती. हा आकडा त्या मोहिमेच्या संदर्भातील पोहोच दर्शवतो.

05 / ज्ञानसंपदा

प्रबुद्ध टीव्ही ॲप — ज्ञानाचा विस्तृत संग्रह

प्रबुद्ध टीव्हीचे कार्य केवळ बातम्या आणि थेट प्रक्षेपणापुरते मर्यादित नाही. ॲप आणि डिजिटल चॅनेलच्या माध्यमातून संविधान, इतिहास, बुद्ध धम्म, डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांचे साहित्य, प्रबोधनात्मक व्हिडिओ, ग्रंथवाचन, पॉडकास्ट आणि विविध विषयांवरील तज्ज्ञांच्या मुलाखतीही उपलब्ध करून दिल्या जातात.

विद्यार्थी, अभ्यासक, वाचक आणि सामाजिक विषयांमध्ये रस असणाऱ्या नागरिकांना विविध विषयांवरील सामग्री एकाच ठिकाणी पाहता यावी, हा या ज्ञानसंपदेचा महत्त्वाचा उपयोग आहे.

06 / विशेष शैक्षणिक मालिका

समग्र संविधान — ४० व्हिडिओंची अभ्यासमालिका

भारतीय संविधान समजून घेण्यासाठी प्रबुद्ध टीव्ही ॲपवर समग्र संविधान ही ४० व्हिडिओंची मालिका उपलब्ध आहे. संविधानातील विविध विषय आणि तरतुदींचे सविस्तर स्पष्टीकरण समजून घेण्यासाठी ही मालिका तयार करण्यात आली आहे.

डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांचे संविधाननिर्मितीतील योगदान, संविधानाची रचना, विविध तरतुदी आणि संविधानाशी संबंधित संकल्पना समजून घेण्यासाठी या मालिकेचा उपयोग करता येतो.

ही मालिका पाहण्यासाठी खालील बटणावर क्लिक करून Prabuddha TV ॲप डाउनलोड करा. ॲपमध्ये उपलब्ध असलेल्या संबंधित विभागातून समग्र संविधान मालिका शोधा.

  समग्र संविधान मालिका पाहण्यासाठी ॲप डाउनलोड करा ↗  

डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांच्या ग्रंथांवरील अभ्यास आणि विश्लेषण

डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांच्या साहित्याचा अभ्यास सामाजिक इतिहास, जातिव्यवस्था, समता, लोकशाही आणि बुद्ध धम्म यांसारखे विषय समजून घेण्यासाठी महत्त्वाचा आहे. प्रबुद्ध टीव्हीवर त्यांच्या ग्रंथांशी संबंधित अभ्यासपूर्ण व्हिडिओ आणि विश्लेषणात्मक सामग्री सादर केली जाते.

07 / सांस्कृतिक आणि धार्मिक उपक्रम

धम्मशिबिरे, प्रबोधनात्मक कार्यक्रम आणि ग्रंथपठन

सामाजिक आणि वैचारिक विषयांबरोबरच प्रबुद्ध टीव्हीवर धम्मविषयक आणि सांस्कृतिक उपक्रमांचे व्हिडिओही सादर केले जातात. या सामग्रीतून प्रेक्षकांना विविध कार्यक्रमांचा परिचय मिळतो.

बुद्ध धम्माचा इतिहास, भारतातील लेणी आणि ऐतिहासिक स्थळे

बुद्ध धम्माचा इतिहास समजून घेण्यासाठी ऐतिहासिक स्थळे, लेणी, शिल्पकला, सांस्कृतिक वारसा आणि संबंधित ऐतिहासिक संदर्भांचा अभ्यास महत्त्वाचा आहे. प्रबुद्ध टीव्हीच्या व्ह्लॉग्समधून अशा ठिकाणांची दृश्ये आणि त्यांच्याशी संबंधित माहिती प्रेक्षकांपर्यंत पोहोचवली जाते.

या प्रवासात नेपाळ तसेच उत्तर प्रदेश, बिहार आणि मध्य प्रदेशातील विविध स्थळांना भेटी देऊन धम्माचा इतिहास, सांस्कृतिक वारसा आणि ऐतिहासिक संदर्भांशी संबंधित सामग्री सादर करण्यात आली आहे.

भारतातील बौद्ध लेणी, ऐतिहासिक वास्तू, शिल्पकला आणि सांस्कृतिक वारशाशी संबंधित व्हिडिओंच्या माध्यमातून प्रेक्षकांना स्थळांचा दृश्य परिचय मिळतो.

08 / संवाद आणि विचार

पॉडकास्ट, तज्ज्ञांच्या मुलाखती आणि व्हिडिओ

विविध विषयांतील तज्ज्ञ, अभ्यासक आणि संबंधित व्यक्तींचे अनुभव व विचार जाणून घेण्यासाठी मुलाखती आणि पॉडकास्ट महत्त्वाचे ठरतात. प्रबुद्ध टीव्हीवर विविध विषयांवरील चर्चा, मुलाखती आणि माहितीपर व्हिडिओ उपलब्ध आहेत.

या विविध स्वरूपांमुळे प्रबुद्ध टीव्हीचे डिजिटल माध्यम केवळ बातम्यांपुरते मर्यादित न राहता माहिती, अभ्यास आणि वैचारिक संवादासाठीही उपयोगी ठरते.

सामाजिक, शैक्षणिक, सांस्कृतिक आणि वैचारिक कार्य

प्रबुद्ध टीव्हीच्या कार्यामध्ये समाजातील विविध विषयांचा समावेश होतो. सामाजिक न्याय आणि जनआंदोलनांशी संबंधित वार्तांकनासोबत शैक्षणिक सामग्री, सांस्कृतिक कार्यक्रम, बुद्ध धम्म, धार्मिक-सांस्कृतिक परंपरा आणि वैचारिक चर्चांनाही स्थान दिले जाते.

09 / DIGITAL COMMUNITY

प्रबुद्ध टीव्हीची डिजिटल माध्यमे

प्रबुद्ध टीव्हीच्या विविध डिजिटल माध्यमांवर व्हिडिओ, बातम्या, थेट प्रक्षेपण, मुलाखती आणि इतर माहिती उपलब्ध आहे. प्रत्येक प्लॅटफॉर्मवर उपलब्ध सामग्री पाहण्यासाठी संबंधित बटणावर क्लिक करा.